Historia wina

kompas na korkach

   

Starożytność

Na podstawie współczesnych badań możemy założyć, że pod koniec VII tysiąclecia p.n.e., na terenach dzisiejszej Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu, doszło do wykształcenia się najstarszych form uprawnych winorośli. Winorośl uprawiano w Azji Mniejszej, a w dorzeczach rzek Eufrat i Tygrys, oraz na ziemiach dzisiejszego Iranu i Afganistanu. Zasady uprawy krzewów winorośli i otrzymywania wina były dobrze znane także w starożytnym Egipcie, gdzie uprawiano już kilka odmian różniących się cechami użytkowymi. Najstarsze istniejące zapisy babilońskie i egipskie zawierają fragmenty dotyczące wina i jego wytwarzania. W archeologicznych wykopaliskach znajdowane były pestki winogron, malowidła z winobrania i wytwarzania wina zdobiły ściany grobów, świątyń i pałaców (np. w grobowcu Nakhta z 1500 r.p.n.e.).

Grecja

Znajomość uprawy i produkcji wina dotarła do Grecji, prawdopodobnie poprzez Trację lub z Azji Mniejszej. Reputacją cieszyły się wina z wysp Tasos, Lesbos i Rodos. W pierwszej połowie pierwszego tysiąclecia p.n.e. Grecy zakładali kolonie na obszarze całego rejonu Morza Śródziemnego. Grecy uruchomili kulturę winiarską, np. na Sycylii oraz w południowej części Włoch. Doceniali warunki do uprawy winorośli, jakie tam panowały. Nazywali te tereny - enotria, "kraina wina". Z tego miejsca uprawy winorośli rozprzestrzeniły się na resztę terenów Włoch. Słynne były greckie dionizja – święta związane z kultem Dionizosa i sympozjony - wystawne uczty, którym ono zawsze towarzyszyło.

Rzym

Początkowo Rzymianie pijali wina greckie, potem, ok. II w. p.n.e. zaczęli robić je sami. Mieli wielki respekt dla wina, było ono, obok mleka, krwi i wody, świętym płynem składanym bogom.

  • Wraz z podbojami i rozprzestrzenieniem się Cesarstwa Rzymskiego rozpowszechniało się wino, m. in. w krajach bałkańskich, w Hiszpanii i Niemczech. Z tamtych czasów wywodzi się rzymski kult boga Bachusa.
  • W I w. p.n.e., w bardzo wzrosło zapotrzebowanie na wino, bardziej opłacało się sprzedawać je na rynku wewnętrznym niż je eksportować.
  • W roku 77, Pliniusz Starszy, kończy Historię Naturalną (37 ksiąg). Tom XIV tego dzieła traktuje o winie, jego uprawie i winifikacji.
  • Wybuch Wezuwiusza w 79 roku niszczy najlepsze rzymskie winnice, konieczny staje się import z Galii i Iberii.
  • V w. n.e. Upadek cesarstwa rzymskiego rozpoczyna kryzys winiarstwa

Chrześcijaństwo

Winiarstwu udaje się przetrwać dzięki kościołowi. Wino staje się bowiem ważną częścią rytuału chrześcijańskiego (a także żydowskiego).

  • Powstające licznie klasztory i opactwa, były jednocześnie miejscami, gdzie zakładano winnice (klasztory: Cluny i Vougeot w Burgundii, Monte Cassino i Abbazia di Rosazzo we Włoszech, Kloster Eberbach w Rheingau, Scala Dei w Prioracie)
  • Mnisi wytwarzali wina nie tylko dla siebie i na potrzeby sakralne, ale także jako środek wymienny i płatniczy wspomagający utrzymanie klasztoru.
  • Benedyktyni i Cystersi – poddawali się regule pracy św. Benedykta - usankcjonowała ona picie wina w regule zakonnej.
  • Dzięki benedyktyńskiej pracy i wytrwałości mnisi wnieśli cenny wkład w wiedzę o uprawie i produkcji wina (np. selekcja odmian, metody winifikacji, przechowywania wina, etc.)
  • Jeden z najsłynniejszych mnichów w świecie wina, benedyktyn Dom Pierre Pérignon (1638-1715) "odkrywa" jak powstaje wino musujące.

Nowy Świat

Lata 1500-1800 należy uznać za jedne z najbardziej sprzyjających winu i winorośli. Czas wypraw odkrywających nowe lądy, zakładanie kolonii a także winnic.

  • W połowie XVI wieku winorośl zaczyna się uprawiać w Chile, Argentynie, Meksyku.
  • W 1568 roku powstają pierwsze wina Ameryki Północnej. Wytworzyli je najprawdopodobniej osadnicy z Hiszpanii (do Kalifornii uprawa winorosli dociera około 1820 roku)
  • W 1655 roku, Holender, Jan van Riebeeck przywozi pierwsze sadzonki winorośli do Południowej Afryki.
  • Początek XVIII wieku to czas, kiedy już na większą skalę produkowane jest szkło, to ono staje się ono jednym z głównych materiałów w którym transportuje się i przechowuje wino.

Paryż 1855

W 1855 roku cesarz Napoleon III zadecydował, by przy okazji organizowanej w Paryżu Wystawy Światowej sklasyfikować najlepsze winnice. Zajęła się tym organizacja handlarzy winem z Bordeaux. Do najwyższej klasy zaliczono winnice, których wina przez poprzedzające sto lat osiągały najwyższe ceny i były najbardziej cenione pod względem jakości. Tę klasyfikację winnic uznaje się za pierwszy spis i sklasyfikowanie win z danego obszaru.

Filoksera

  • Rok 1863 rok - we francuskich winnicach pojawiają się pierwsze oznaki filoksery. Filoksera (phylloxera vastatrix), to szybko rozmnażający się szkodnik, rozwijający się na korzeniach i liściach winorośli mocno ją osłabiając i doprowadzając w konsekwencji do obumarcia.

  • Filoksera niszczy dobrze ponad połowę upraw w Europie. W latach 1860-1880 pod nóż idą setki tysięcy hektarów upraw, w tym wszystkie francuskie crus.

  • Amerykańska winorośl okazuje się odporna na tego szkodnika. W 1881 roku zaczyna się szczepienie szlachetnych odmian winorośli na amerykańskich podkładkach - to pozwala na rewitalizację winnic - przemysł winiarski w Europie zostaje uratowany.

Prohibicja w USA

18. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych wprowadzona 16 stycznia 1919 r., zakazuje produkcji, importu i eksportu, przewozu oraz sprzedaży wszelkich napojów alkoholowych na terenie USA

  • Rusza przemyt i nielegalna produkcja alkoholu
  • Specjalny Volstead Act pozwalał farmerom na produkcję "soku z wina" pod warunkiem, że ów "sok" był wyłącznie do użytku własnego. Skoncentrowane wino po odparowaniu wody sprzedawane było jako "cegły winne" (bricks of wine), czasami nazywane także "blokami winnymi" (blocks of wine). W odpowiedzi na zapotrzebowanie na sok winogronowy, hodowcy winorośli w Kalifornii zwiększyli powierzchnię swoich upraw o 700% w ciągu pierwszych pięciu lat prohibicji.
  • Wyjątki od prohibicyjnej poprawki: – alkohol jako produkt leczniczy, wypisywano alkohol na receptę, -kapłani rozmaitych Kościołów uzyskali zezwolenia na wino mszalne (kościołom tym przybywało wyznawców w błyskawicznym tempie).
  • Zniesienie prohibicji 5 grudnia 1933 roku

Współczesność

  • I i II wojna światowa bardzo negatywnie odbijają się na winiarstwie
  • Komunizm - czas wielkich spółdzielni, kombinatów winiarskich i masowej produkcji wina o słabej jakości
  • Lata 50. XX wieku - w winiarniach i winnicach pojawiają się nowe technologie, w szkółkach i laboratoriach podejmuje się wiele eksperymentów
  • W roku 1976 odbywa się słynna "degustacja paryska" w degustacji w ciemno, w starciu między winami kalifornijskimi a francuskimi, zwyciężają te pierwsze. Wina z Nowego Świata zyskują na uznaniu.
  • Lata 80-90. XX wieku - przybywa ultranowoczesnych doskonale wyposażonych winiarni (ogromne inwestycje w Chile czy Argentynie), ale też coraz prężniejszy staje się ruch winiarzy butikowych czy, tzw. garażowców.
  • Coraz wyraźniej zaznaczająca się w Europie, konkurencyjna obecność win nowoświatowych.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Zgadzam się